Poradnik VAT ». Archiwum rocznikowe Czasopisma ». Nr 11 (515) z dnia 10.06.2020 ». Skorzystanie z ulgi na złe długi - prawo czy obowiązek? Zamów za 0 zł dostęp do Czasopism Księgowych on-line w wersji DEMO ». Zamów za 0 zł egzemplarze bezpłatne Czasopism w wersji papierowej lub zapoznaj się z publikacjami w wersji on-line». W stanie prawnym obowiązującym od 1 października 2021 r. skorzystanie z ulgi na złe długi jest możliwe m.in. wtedy, gdy od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 3 lata. Termin ten liczymy od końca roku, w którym faktura została wystawiona. Wcześniej obowiązywał termin 2-letni. Ponadto nie ma także znaczenia fakt, że na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której podatnik skorzysta z ulgi na złe długi, dłużnik nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Warto dodać, że polski ustawodawca zrezygnował ze spełnienia powyższych warunków dopiero od dnia 1 października 2021 r. W przypadku gdy po roku podatkowym, za który dokonano zmniejszenia na podstawie ust. 1 pkt 1 i ust. 3 albo zwiększenia na podstawie ust. 2 pkt 1, wierzytelność zostanie uregulowana lub zbyta, podatnik obowiązany jest do zwiększenia podstawy obliczenia podatku lub zmniejszenia straty w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym wierzytelność została uregulowana lub Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie polskiej ulgi na złe długi jest jednoznaczny: jej warunki są zbyt surowe. Daje firmom podstawę do odzyskania VAT także za wcześniejsze lata Jedną z istotniejszych zmian przewidzianych w nowych przepisach jest uproszczenie stosowania ulgi na złe długi. Jest to bezpośredni skutek wyroku TSUE z 15 października 2020 r. w sprawie C-335/19. Na wstępie należy zaznaczyć, że pomimo kilku pozytywnych rozwiązań przewidzianych w SLIM VAT 2, to jednak pakiet ten nie implementuje w W ocenie Wnioskodawcy, uzależnienie możliwości skorzystania z ulgi na złe długi od zachowania 2-letniego terminu określonego w art. 89a ust. 2 pkt 5 uVAT, nie mieści się w pojęciu "formalności", które mogą wprowadzać państwa członkowskie w celu stworzenia krajowych regulacji dotyczących ulgi na złe długi. Jeśli w maju kwota dochodu wyniesie mniej niż 2 000 zł, różnicę między kwotą dochodu osiągniętego w maju a pozostałą kwotą ulgi do odliczenia podatnik będzie mógł rozliczyć w kolejnych zaliczkach na podatek dochodowy, w których osiągnie wystarczający do odliczenia ulgi dochód z ograniczeniem do końca roku podatkowego. W tej sytuacji zgodnie z przepisami przedsiębiorca ma prawo skorzystać z ulgi na złe długi w podatku PIT i VAT. Może obniżyć podstawę do opodatkowania w PIT o 2 000 zł oraz w VAT o 460 zł. Obniżenie może zostać dokonane w zeznaniu rocznym PIT, a w podatku VAT poprzez korektę pliku JPK za miesiąc, w którym minęło 90 dni od Ulga na złe długi dla wierzyciela Wierzyciele nie powinni narzekać na zmianę regulacji w zakresie VAT od złych długów. Przede wszystkim, nie muszą już informować dłużnika o zamiarze korekty i czekać na potwierdzenie odbioru takiego zawiadomienia. Korzystną zmianą jest również skrócenie okresu oczekiwania Y19j8sd. Jedną ze zmian podatkowych, które weszły w życie wraz z początkiem 2020 roku, jest ulga na złe długi odnosząca się nie tylko do VAT jak dotychczas, lecz także do podatku dochodowego. Ulga na złe długi w podatku dochodowym jest rozwiązaniem, które może lub powinno (w zależności od tego, czy stroną transakcji jest wierzyciel, czy dłużnik) być stosowane od 2020 roku. Do tej pory ulga na złe długi była wykazywana przez przedsiębiorców jedynie dla celów VAT. W artykule wyjaśniamy wątpliwości, jakie pojawiły się wśród przedsiębiorców wraz z wejściem w życie nowych na złe długi w podatku dochodowym od 1 stycznia 2020 w działalności gospodarczej są kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług (art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Dokonanie sprzedaży i wystawienie faktury przez przedsiębiorcę implikuje zatem konieczność odprowadzenia podatku dochodowego od danej transakcji. Bez znaczenia pozostaje termin dokonania zapłaty za sprzedany towar czy wykonaną usługę przez nabywcę. Niestety, wiele osób prowadzących biznes boryka się z problemem ściągalności należności. Trudność z pozyskaniem zapłaty od nabywców to nie tylko brak zwrotu za koszty poniesione w celu dostarczenia produktu czy usługi, należnego zysku od zrealizowanej transakcji, lecz także dodatkowo konieczność odprowadzenia podatku na złe długi to rozwiązanie stosowane już od dawna w podatku VAT, mające pomóc przedsiębiorcom, których kontrahenci długo zwlekają z dokonaniem płatności za fakturę. Od 1 stycznia 2020 r. ulga na złe długi odnosi się także do podatku dochodowego, dzięki czemu przedsiębiorcy mogą „odzyskać” zapłacony podatek dochodowy od sprzedaży, za którą nie uzyskali zapłaty po upływie 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze lub w umowie. Dłużnicy muszą natomiast zwiększyć podstawę opodatkowania o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania, które nie zostało uregulowane w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze lub w i w jaki sposób stosować ulgę na złe długi?Ulga na złe długi to możliwość dokonania korekty podatku przez wierzyciela w razie nieuregulowania płatności, a jednocześnie obowiązek analogicznej korekty po stronie dłużnika. W przypadku podatku dochodowego ulga na złe długi oznacza zatem zmniejszenie oraz odpowiednio zwiększenie podstawy opodatkowania o kwotę faktury, która nie została opłacona po upływie 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze lub w umowie. Wierzyciele mają możliwość zmniejszenia podstawy opodatkowania o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności, która nie została uregulowana lub zbyta. Dłużnicy natomiast dokonują zwiększenia podstawy opodatkowania o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania, które nie zostało na złe długi w PIT jest możliwa po stronie wierzyciela i obowiązkowa po stronie dłużnika, gdy:dłużnik nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego lub w trakcie likwidacji;nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wystawiono fakturę;transakcja została zawarta w ramach działalności wierzyciela i dłużnika, z których dochody są opodatkowane podatkiem dochodowym na terenie Rzeczypospolitej 26i ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych„Podstawa obliczenia podatku ustalona zgodnie z art. 26 ust. 1, art. 30c ust. 2 lub art. 30ca ust. 3 oraz po uprzednim odliczeniu kwot określonych w art. 26e:1) może być zmniejszona o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, która nie została uregulowana lub zbyta, przy czym zmniejszenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie;2) podlega zwiększeniu o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, które nie zostało uregulowane, przy czym zwiększenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie”.Do których faktur należy stosować ulgę na złe długi w podatku dochodowym?Wielu przedsiębiorców, którzy chcą lub mają obowiązek wykazać ulgę na złe długi w PIT, ma wątpliwości, czy nowe przepisy odnoszą się do faktur wystawionych w 2020 roku, czy tych, których termin płatności upłynął w 2020 roku. Ulgę na złe długi można (wierzyciel) lub należy (dłużnik) stosować w odniesieniu do transakcji, dla których termin płatności upłynął po 31 grudnia 2019 roku. Ulga na złe długi a tarcza antykryzysowaTarcza antykryzysowa to pakiet rozwiązań przygotowanych przez rząd, który ma chronić polską gospodarkę, przedsiębiorców i pracowników przed kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa. Jedno z dostępnych rozwiązań mających pomóc osobom prowadzącym firmy jest częściowe wycofanie ulgi na złe długi w podatku dochodowym, czyli zmian wprowadzonych w przepisach na początku 2020 po spełnieniu określonych warunków nie muszą w ramach ulgi na złe długi wykazywać niezapłaconych zobowiązań w podatku dochodowym. Zwolniono zatem część przedsiębiorców z obowiązku powiększania dochodów, w razie gdy nie uregulują zobowiązań zaliczonych wcześniej do kosztów uzyskania przychodów w terminie 90 dni od dnia upływu terminu płatności wskazanego na fakturze bądź ze stosowania ulgi na złe długi nie odnosi się do podatku VAT, preferencja obejmuje jedynie zwolnienie dłużników z wykazywania ulgi na złe długi w podatku dochodowym. Zwolnienie dotyczy zarówno podatników PIT (podatku dochodowego od osób fizycznych), jak i podatników CIT (podatku dochodowego od osób prawnych).Aby jednak móc skorzystać z wyłączenia ze stosowania ulgi na złe długi w podatku dochodowym, dłużnik musi wykazać spadek o co najmniej 50% przychodów w stosunku do analogicznego okresu z poprzedniego roku oraz poniesienie negatywnych konsekwencji ekonomicznych, których przyczyną jest pandemia preferencja zwolnienia z obowiązku stosowania ulgi na złe długi w PIT nie dotyczy przedsiębiorców, którzy:w 2019 roku stosowali formę opodatkowania, w której nie ustala się przychodów;rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej w ostatnim kwartale 2019 roku i nie osiągnęli w tym okresie przychodów;rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej w 2020 w dalszym ciągu mają prawo do skorzystania z ulgi na złe długi w podatku dochodowym. Od stycznia 2020 r. wprowadzono odpowiednik vatowskiej ulgi na złe długi do podatków dochodowych. Zachowano 90-dniowy termin powstania obowiązku zwiększenia podstawy opodatkowania u dłużnika oraz uprawnienia do zmniejszenia podstawy opodatkowania u wierzyciela – identyczny ze znanym z VAT. To niewątpliwe ułatwienie dla zajmujących się rozliczaniem zobowiązań kogo ulga?Z nowo wprowadzonej ulgi mogą korzystać podatnicy PIT i CIT posiadający wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, które nie zostały uregulowane lub ulgi na złe długi w podatkach dochodowych podatnicy mogą korzystać dwukrotnie – najpierw na etapie obliczania zaliczek na podatek dochodowy, a później w ramach zeznania podatnik może skorzystać z omawianej ulgi pozwala łatwo ustalić procedura pt. Ulga na złe długi w podatkach dochodowych Dostęp po zalogowaniu Warunki skorzystania z ulgiZastosowanie ulgi na złe długi w podatku dochodowym ma miejsce tylko wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione następujące warunki:wierzytelność została zaliczona do przychodów należnych;zaliczona do przychodów należnych wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w terminie 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie, jak również nie została uregulowana lub zbyta:do dnia terminu płatności zaliczki lub ryczałtu – w przypadku korzystania z ulgi na złe długi w podatku dochodowym na etapie obliczania zaliczek lub ryczałtu,do dnia złożenia zeznania podatkowego – w przypadku korzystania z ulgi na złe długi w podatku dochodowym w ramach zeznania rocznego;dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień korzystania z tej ulgi (tj. zapłaty zaliczki, ryczałtu lub złożenia zeznania podatkowego) nie znajdował się w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;od daty wystawienia faktury (rachunku) lub zawarcia umowy dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została wystawiona faktura (rachunek) lub została zawarta umowa, a w przypadku gdy rok kalendarzowy, w którym wystawiono fakturę (rachunek), jest inny niż rok kalendarzowy, w którym zawarto umowę – gdy nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego późniejszej z tych czynności;transakcja handlowa zawarta została w ramach działalności wierzyciela oraz działalności dłużnika, z których dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terytorium Polski. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z ww. warunków, sprzedawca nie będzie mógł zastosować ulgi na złe ujęcia ulgi Zastosowanie ulgi na złe długi w podatkach dochodowych jest możliwe w zaliczce na podatek dochodowy za okres, w którym upłynął termin 90. dni, licząc od terminu płatności wskazanego na fakturze, rachunku lub ulga jest wykazywana w zeznaniu rocznym składanym za rok, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie, począwszy od pierwszego dnia następującego po tym Kaczorowskaredaktor naczelna "Przeglądu Podatkowego"product manager Procedury Biznes - Mimo wielu postulatów środowisk przedsiębiorców, jak i doradców podatkowych w przepisach antykryzowych nie wprowadzono żadnych dodatkowych zmian w zakresie ulgi na złe długi. Jest to problem o tyle istotny, iż 90 dni plus wskazany na fakturze termin płatności oznacza mimo wszystko duże obciążenie dla podatników, którzy mają szereg niezapłaconych faktur w związku z zaistniałą sytuacją w kraju – zwraca uwagę Patrycja Kubiesa, doradca podatkowy w kancelarii KIB. Ekspertka zwraca uwagę, że Ministerstwo Finansów w swoich wypowiedziach wskazuje, że pomaga przedsiębiorcom, borykającym się z problemami z płatnościami, jednak przepisy wskazują na co innego. Ulga na złe długi w VAT od stycznia 2019 roku Sprawdźmy zatem, co wynika z przepisów. Od 1 stycznia 2019 r. w uldze na zle długi w VAT obowiązują zasady, z których wynika, że podatnik może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Za nieściągalną wierzytelność uważa się taką, która nie została uregulowana lub zbyta w ciągu 90 dni od upływu terminu płatności. Artykuł 89a ustawy o VAT wskazuje jednak szereg dodatkowych warunków, jakie podatnik musi spełnić, aby móc dokonać ulgi na złe długi od niezapłaconych przez swojego kontrahenta faktur. Przede wszystkim dostawa towaru lub świadczenie usług musi być dokonana na rzecz podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, i jednocześnie nie będącego w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego lub w trakcie likwidacji. Regulacje te nie zostały zmienione przy okazji wprowadzania tarcz antykryzysowych. - Warto tutaj wspomnieć, że w ostatnim czasie te warunki zostały zakwestionowane w opinii Rzecznika Generalnego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie E. Sp. z Sp. k. z siedzibą w S. przeciwko Ministrowi Finansów (sygn. C-335/19). Rzecznik zajęła zdecydowane stanowisko o sprzeczności polskich przepisów o uldze na złe długi z prawem unijnym. Wątpliwości dotyczyły zwłaszcza dodatkowych warunków wskazanych w polskiej ustawie o VAT, jakie nie znalazły się w unijnej „Dyrektywie 112” tj. statusu dłużnika będącego w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji – zauważa mecenas Bartłomiej Senderowski z zespołu VAT, Akcyzy i Cła w Kancelarii Ożóg Tomczykowski. Niezapłacone faktury w podatkach dochodowych Przepisy tarczy antykryzysowej wprowadziły jednak istotne zmiany w zakresie podatków dochodowych. W ocenie Bartłomieja Senderowskiego, mają one za zadanie czasowo uelastycznić stosowanie przepisów dotyczących ulgi w podatkach dochodowych. W 2020 roku wierzyciele będą mogli skorzystać z ulgi na złe długi w podatkach dochodowych już po upływie 30 dni, a nie dopiero po 90 dniach od upływu terminu płatności. - Przychód będzie można pomniejszyć, już od okresu rozliczeniowego, w którym upłynie 30 dni od dnia upływu terminu zapłaty – podkreśla ekspert. Warunkiem skorzystania z wyżej wskazanych ułatwień jest poniesienie w danym okresie rozliczeniowym negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19. Bartłomiej Senderowski zauważa jednak, że żaden przepis nie precyzuje pojęcia negatywnych konsekwencji ekonomicznych. Jego zdaniem, może to rodzić pewne problemy interpretacyjne. - Sformułowanie to może być jednak celowe, gdyż u każdego przedsiębiorcy negatywne skutki mogą przejawiać się w inny sposób. Ważne jest, by przedsiębiorca potrafił je udowodnić za pomocą odpowiednich dokumentów, sprawozdań finansowych, bilansów czy rejestrów – podkreśla ekspert. Zobacz również: Od nowego roku brak zapłaty zmusi do korygowania rozliczeń podatkowych >> Ulgowe potraktowanie dłużników Zgodnie z obowiązującymi przepisami, dłużnik ma obowiązek zwiększenia dochodu o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania niezapłaconego w ciągu 90 dni od upływu terminu płatności. Z przepisów tarczy antykryzysowej wynika jednak, że podatnik, będący dłużnikiem może nie dokonywać zwiększenia dochodu za poszczególne okresy rozliczeniowe przypadające w roku 2020, jeśli: poniósł w danym okresie rozliczeniowym negatywne konsekwencje ekonomiczne z powodu COVID-19, uzyskane przez niego w danym okresie rozliczeniowym przychody, są niższe o co najmniej 50 proc. w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku podatkowego. Przepisy korzystne dla dłużników, ale nie wszystkich Pytanie, co z podatnikami, którzy rozpoczęli działalność gospodarczą na przykład w połowie roku? Dla takich podatników ustawodawca przewidział, iż porównanie spadku przychodów w danym okresie rozliczeniowym będzie się odnosiło do średnich przychodów uzyskanych w roku 2019, które rozumiane są jako przychody uzyskane w roku 2019 w stosunku do liczby miesięcy, w których była prowadzona działalność gospodarcza. Taka definicja znajduje się w ustawie CIT, z kolei w ustawie PIT odnosi się do przychodów uzyskanych w poprzednim roku podatkowym, co wywołuje lekkie zamieszanie, ponieważ nie wiadomo o jakim poprzednim roku podatkowym mowa, skoro działalność gospodarcza została rozpoczęta w 2019 roku? Wydaje się, że intencją ustawodawcy było jak w przypadku ustawy CIT odnoszenie się do roku 2019. Istotnym jest jednak to, że podatnik nie mógł rozpocząć działalności w ostatnim kwartale roku 2019 i nie uzyskać przychodów z tego tytułu. Patrycja Kubiesa podkreśla dodatkowo, że zwolnienia z obowiązku zwiększenia dochodu nie będą mogli także zastosować podatnicy, którzy w roku 2019 stosowali formę opodatkowania, dla której nie ustala się przychodu, zatem wprowadzony przepis nie będzie dotyczyć np. podatników stosujących karty podatkowe. Jak wskazuje art. 51q ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT i analogicznie 38i ust. 2 pkt3 ustawy o CIT z ulgi nie mogą także skorzystać podatnicy, którzy rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej w roku 2020. Znowelizowane przepisy dotyczą również podatników rozliczających się na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych. Należy także pamiętać, iż w przypadku kiedy zobowiązania nie zostaną przez dłużnika uregulowane do momentu złożenia zeznania rocznego za 2020 r., to będzie musiał on je w nim uwzględnić. Czy zaproponowane rozwiązania są dużym ułatwieniem dla przedsiębiorców? - Wydaje się, że nie rozwiążą one problemów płynnościowych, w szczególności, że w najgorszym okresie i tak przedsiębiorcy muszą oczekiwać na upływy terminów płatności, a potem okres oczekiwania na możliwość zastosowania ulgi, który jest zdecydowanie za długi w obecnej sytuacji. Co do zasady wprowadzone regulacje nie zmieniają sytuacji wierzycieli, a jedynie ułatwiają w niewielkim stopniu sytuację dłużników – podsumowuje Patrycja Kubiesa. Z kolei zdaniem Bartłomieja Senderowskiego, sam kierunek zmian w uldze na złe długi w podatkach dochodowych należy uznać za pozytywny dla podatników, ponieważ wierzyciele będą mogli skorzystać z ulgi na złe długi szybciej niż dotychczas. - Jednakże należałoby postulować wprowadzenie podobnego rozwiązania również w podatku VAT, który ma największy wpływ na płynność finansową przedsiębiorstw. Postulaty te są tym bardziej uzasadnione wobec braku spełnienia zapowiedzi szybszych zwrotów VAT przez urzędy skarbowe. W tej kwestii wobec kryzysu spowodowanego epidemią COVID-19 nic się w praktyce nie zmieniło – podkreśla ekspert. Do podobnych wniosków doszły zresztą organizacje zrzeszające przedsiębiorców oraz rzecznik praw obywatelskich w uwagach do tarczy 4. Jeszcze dzisiaj zajmie się nimi Senat. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów w programie LEX jest zależny od posiadanych licencji.